Sok z gruszek koreańskich, wlewy dożylne, plastry witaminowe: czy te popularne sposoby na kaca są naprawdę skuteczne?
Wszyscy tego doświadczyliśmy: pulsujący ból głowy, uporczywe mdłości i uczucie wyczerpania, którego nie ukoi żadna filiżanka kawy. Kac przypomina nam, że wczorajsza hulanka ma swoją cenę.
Dziś kac nie jest już tylko narzekaniem na tłuste śniadanie; stał się zupełnie nowym biznesem. Globalny rynek leków na kaca jest obecnie wyceniany na 2,29 miliarda dolarów (3,53 miliarda dolarów australijskich) i przewiduje się, że do 2032 roku osiągnie wartość 6,71 miliarda dolarów (10,33 miliarda dolarów australijskich).
Produkty te – od kapsułek i napojów po plastry – cieszą się popularnością. Prawie 70% osób pijących alkohol deklaruje, że kupiłoby skuteczny lek na kaca. Jednak obecnie nie ma dowodów naukowych potwierdzających ich skuteczność.
Pomimo wieloletnich badań, dokładna przyczyna kaca pozostaje niejasna. Wiadomo jednak, że w rozwoju tego uczucia zaangażowanych jest kilka procesów biologicznych.
Kiedy spożywasz alkohol, twój organizm odbiera go jako zagrożenie. Rozkłada alkohol na aldehyd octowy, toksyczny produkt uboczny, który wyzwala reakcję immunologiczną, uwalniając substancje chemiczne o działaniu zapalnym, zwane cytokinami.
Są to te same substancje chemiczne, których organizm używa do zwalczania infekcji, dlatego kaca można porównać do nudności.
Alkohol hamuje produkcję angiotensyny, hormonu, który pomaga organizmowi zatrzymywać wodę. Bez angiotensyny będziesz częściej oddawać mocz, tracąc więcej wody niż przyjmujesz, co prowadzi do pragnienia, suchości w ustach i typowego bólu głowy po kacu.
Chociaż alkohol może pomóc Ci szybciej zasnąć, zaburza naturalny cykl snu. Możesz łatwiej zapaść w głęboki sen, ale Twoje fazy REM i płytkiego snu ulegną skróceniu.
Gdy efekty działania alkoholu ustąpią, mózg wraca do normy, faza REM snu jest dłuższa, a wybudzenia częstsze, przez co następnego dnia możesz czuć się ospały i mieć upośledzone funkcje poznawcze.
Alkohol zaburza funkcjonowanie kilku substancji chemicznych w mózgu. Promuje uwalnianie kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), neuroprzekaźnika o działaniu uspokajającym, jednocześnie hamując uwalnianie glutaminianu, neuroprzekaźnika, który normalnie utrzymuje pobudzenie i czujność. To między innymi dlatego picie alkoholu może wywoływać uczucie relaksu. Jednak gdy organizm próbuje przywrócić równowagę tych substancji chemicznych, może wystąpić niepokój lub drażliwość.
Nowoczesne metody leczenia kaca już dawno wykroczyły poza uproszczoną strategię „zwalczaj truciznę trucizną”. Dostępne są teraz kapsułki chroniące wątrobę, napoje bogate w elektrolity, plastry witaminowe i podjęzykowe środki na kaca – wszystkie opracowane z myślą o przyspieszeniu powrotu do zdrowia.
Analiza leków na kaca sprzedawanych na australijskim rynku w 2025 r. wykazała, że najczęściej występującymi składnikami były witaminy z grupy B i sód, obecne w prawie połowie przebadanych produktów.
Witaminy z grupy B są często dodawane do leków na kaca, ponieważ alkohol je wypłukuje; uważa się również, że sód pomaga uzupełniać płyny. Jednak istnieje niewiele przekonujących dowodów na to, że witaminy z grupy B i sód znacząco łagodzą objawy kaca u zdrowych osób.
Popularne są również naturalne składniki, takie jak imbir i dihydromyrycetyna (związek pozyskiwany z japońskich drzew rodzynkowych), obecne odpowiednio w ponad jednej czwartej i jednej trzeciej produktów.
Imbir jest powszechnie stosowany w leczeniu nudności i wymiotów, a istnieją pewne dowody na jego skuteczność w łagodzeniu objawów żołądkowo-jelitowych. Jest jednak nieskuteczny w leczeniu kaca.
Dihydromyrycetyna była kiedyś reklamowana jako rewolucyjny lek na kaca, twierdząc, że może pomóc wątrobie wydajniej metabolizować alkohol. Jednak kontrolowane badania wykazały, że nie była skuteczniejsza niż placebo w łagodzeniu objawów kaca.
Efekty innych powszechnie stosowanych składników również okazały się niezadowalające. Aminokwas L-cysteina wykazał pewne korzyści w jednym badaniu, ale liczebność próby była zbyt mała, aby wyciągnąć ostateczne wnioski.
Innym produktem często reklamowanym jako środek na kaca jest koreański sok gruszkowy. Picie go przed spożyciem alkoholu może pomóc organizmowi w efektywniejszym trawieniu alkoholu. Badanie z 2013 roku wykazało, że może on nieznacznie obniżyć poziom alkoholu we krwi i poprawić koncentrację. Jednak efekty te są minimalne, a jego skuteczność maleje wraz z pojawieniem się kaca.
Innym naturalnym środkiem, który wykazał pewną skuteczność, jest czerwony żeń-szeń. Jedno z badań wykazało, że w porównaniu z osobami pijącymi tylko wodę, osoby spożywające ekstrakt z czerwonego żeń-szenia po spożyciu alkoholu odczuwały mniejsze pragnienie, zmęczenie, ból brzucha, a nawet poprawiła się ich pamięć.
Badania na myszach wykazały również, że żeń-szeń ma długotrwałe korzystne działanie, łagodząc objawy i redukując biomarkery stresu związane ze spożyciem alkoholu.
Nie wszystkie leki występują w postaci tabletek lub ziół. Infuzje dożylne są często reklamowane jako sposób na zwiększenie energii, odporności, a nawet poprawę stanu skóry, a kliniki i „bary infuzyjne” oferują teraz tę usługę w celu złagodzenia kaca. Jednak o ile nie jesteś poważnie odwodniony, niewiele jest dowodów na to, że te drogie infuzje są skuteczniejsze niż woda, jedzenie i odpoczynek.
Plastry witaminowe są również popularne, ponieważ podobno dostarczają składniki odżywcze przez skórę, omijając układ pokarmowy. Jednak badania nie zawsze potwierdzają to stwierdzenie. Większość witamin lepiej wchłania się z pożywienia lub suplementów doustnych.
Przeczytaj także: Jeden dziennie? Dlaczego te witaminy w plastrach, tak popularne w mediach społecznościowych, mogą nie być dla Ciebie odpowiednie.
Rynek leków na kaca wciąż rośnie, a badania naukowe nie nadążają za jego rozwojem. Jednak poniższe, naukowo udowodnione metody mogą okazać się pomocne:
Kontrolując spożycie alkoholu, ograniczając je do nie więcej niż jednego standardowego drinka na godzinę, dajesz wątrobie czas na przystosowanie się, co zmniejsza prawdopodobieństwo uczucia upojenia alkoholowego lub kaca następnego dnia.
Po imprezie pamiętaj o odpowiedniej ilości snu, ponieważ organizm regeneruje się przede wszystkim w spoczynku. Nawet krótka drzemka następnego dnia może znacząco poprawić Twoje samopoczucie.
Teraz może być trudno zachować umiar, ale to prawdopodobnie najlepszy sposób, żeby uniknąć złego samopoczucia następnego dnia.
Czas publikacji: 15 grudnia 2025 r.