Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wydała wytyczne, w których zaleca się powstrzymanie od stosowania słodzików niezawierających cukru (NSS) w celu kontroli masy ciała.
NSS to niskokaloryczna lub bezkaloryczna alternatywa dla cukrów prostych i, według WHO, często reklamowana jako środek wspomagający odchudzanie lub utrzymanie prawidłowej masy ciała. Często zaleca się ją również jako alternatywę dla kontroli poziomu glukozy we krwi u osób chorych na cukrzycę.
Zalecenia WHO opierają się na wynikach systematycznego przeglądu dowodów, które wskazują, że stosowanie NSS nie zapewnia żadnych długoterminowych korzyści w zakresie redukcji tkanki tłuszczowej u osób dorosłych i dzieci.
Wyniki badań uwzględnionych w wytycznych wskazują, że wyższe spożycie NSS wiązało się z 23% wzrostem ryzyka cukrzycy typu 2 w przypadku spożywania go w napojach słodzonych NSS oraz 34% wzrostem ryzyka w przypadku dodawania go przez osoby dorosłe i spożywania w jedzeniu i napojach.
W wytycznych odradza się również stosowanie NSS jako środka redukującego ryzyko chorób niezakaźnych.
Francesco Branca, dyrektor WHO ds. żywienia i bezpieczeństwa żywności, powiedział: „Zastąpienie cukrów prostych cukrami niesłodzonymi nie pomaga w długoterminowej kontroli masy ciała. Ludzie powinni rozważyć inne sposoby ograniczenia spożycia cukrów prostych, takie jak spożywanie produktów z naturalnie występującymi cukrami, takich jak owoce, lub niesłodzonych produktów spożywczych i napojów”.
Do typowych NSS zalicza się sacharynę, sukralozę, stewię, acesulfam K, aspartam, adwantam, cyklaminiany, neotam i pochodne stewii.
Dodał: „NSS nie są niezbędnymi czynnikami dietetycznymi i nie mają wartości odżywczej. Ludzie powinni całkowicie ograniczyć słodycze w diecie, zaczynając od najmłodszych lat, aby poprawić swoje zdrowie”.
Wytyczne mają zastosowanie do wszystkich syntetycznych i naturalnych lub modyfikowanych słodzików nieodżywczych, które nie są klasyfikowane jako cukry, występujące w przetworzonej żywności i napojach ani sprzedawane jako produkt dodawany do żywności i napojów przez konsumentów. Wytyczne nie mają jednak zastosowania do osób z cukrzycą.
Keith Ayoob, doradca naukowy w Calorie Control Council, stwierdził, że wytyczne nie uwzględniają osób chorujących na cukrzycę, u których NSS może odegrać „szczególnie znaczącą rolę w przestrzeganiu przez nie niezbędnych wymagań dietetycznych”.
Dodał: „Upór WHO, by skupiać się wyłącznie na zapobieganiu niezdrowemu przyrostowi masy ciała i chorobom niezakaźnym, jest co najmniej błędny. Decyzja WHO, by nie koncentrować się na wartości słodzików bezcukrowych dla osób z cukrzycą, graniczy z nieakceptowalnością. Takie postępowanie podważa wartość i użyteczność NSS dla osób z cukrzycą i stanem przedcukrzycowym, które stanowią ponad 10% światowej populacji”.
Zalecenie to nie dotyczy cukrów niskokalorycznych i alkoholi cukrowych (polioli), które są cukrami lub pochodnymi cukru zawierającymi kalorie i nie są uznawane za NSS.
Czas publikacji: 12 marca 2026 r.